DIT IS GEEN DROOMHUIS. (april 2005)

Begin dit jaar betrok architecte Elizabet Iglesias met haar gezin haar nieuwe woning te Stevoort. Lang kan deze verhuis niet geduurd hebben, aangezien de nieuwbouw slechts enkele huizen van de vorige woonst verwijderd is. Voortaan staat er tussen de klassieke, landelijke huizen in de Sterrebos te Stevoort een in meerdere opzichten opvallende woning.

Hoewel zowel achter het ontwerp als de materiaalkeuze een consequent doorgedreven visie schuilgaat, zou het fout zijn deze woning als het ultieme droomhuis te beschouwen dat nu eindelijk geconcretiseerd wordt. Lange tijd zocht het gezin Vanwalleghem – Iglesias naar een oud herenhuis in het centrum van Hasselt, een vergeefse zoektocht die uiteindelijk uitmondde in een nieuwbouw te Stevoort. Geen nieuwe verkaveling, maar een plek met geschiedenis, leesbaar gemaakt in de gestalte van de aanwezige bomen. Voor de architecte was de omgeving dan ook de voornaamste inspiratiebron bij de start van het ontwerp. De vorm, de grootte, het al dan niet uitgesproken moderne karakter, het werd allemaal mee bepaald door de ruimtelijke configuratie van de site en door wat het terrein toeliet. Dat dit meer is dan zomaar een boutade, blijkt ondermeer uit het respect dat getoond werd voor de bestaande natuurlijke context. Rondom de woning staan, bijna organisch vergroeid met de woning vandaag nog steeds vijf opvallend hoge bomen : twee kastanjebomen, twee esdoorns en een Amerikaanse eik; hoge, slanke bomen die mee het verticale karakter van het gebouw hebben bepaald. Tegelijk dwongen ze het gebouw in een trapeziumvorm.

Teneinde maximaal van de lichtinval te profiteren werd ervoor geopteerd om het twee verdiepingen hoge hoofdvolume loodrecht op de straat en tegen de noordzijde van het perceel in te planten. Een veel kleiner volume, dat de woonkamer herbergt, sluit verder het volledige zuidelijk georiënteerde binnengebied van de straatkant af. Dat resulteerde visueel in het spel van twee strakke volumes met slechts de inkomhal als verbindingselement. De uit het hoofdvolume uitgeholde carport benadrukt de plastische behandeling van de volumes. Tevens wordt de grens tussen de publieke en private ruimte duidelijk maar complexer gemaakt.

De strakke vormgeving van de twee volumes wordt op een subtiele wijze uitgedaagd.
De volumes staan niet volledig op één lijn naast elkaar. Het kleinste volume wijkt lichtjes af van de rooilijn, terwijl het hoogste volume dan weer subtiel naar voren helt (zie foto) . De steenkeuze past binnen diezelfde filosofie. Er werd gekozen voor een ambachtelijke gevelsteen uit een ringoven (Steenfabriek Vogelensangh) . Hoewel het aanvankelijk de bedoeling was deze steen te verlijmen, werd deze piste mede op aanraden van de steenfabrikant en gezien de aard van de baksteen verlaten. Aangezien een voeg van 3-4 mm niet haalbaar was, werd geopteerd voor een dunbedmortel, waarbij een realistische voeg van 8 mm werd aangehouden. Zo werd bovendien de moeilijke zoektocht naar de juiste voeg vermeden en bleef het compacte karakter van het metselwerk bewaard. Een voeg die hoe dan ook afbreuk zou hebben gedaan aan het organische kleurenspel dat nu toch ten volle tot zijn recht kan komen. Het brute karakter van de gevel wordt extra beklemtoond door de glaspartijen, die zonder zichtbare omkadering in de gevel zijn ingewerkt. Er werd gebruik gemaakt van een beglazing die rechtstreeks tegen de profielen werd geplaatst. Hiervoor heeft mevrouw Iglesias beroep gedaan op de kennis van de Hasseltse architect Bart Lens, die zich hierin heeft gespecialiseerd en die eerder reeds met op maat gemaakt smeedwerk heeft gewerkt.

Kleur en textuur, het bijna pictoraal behandelen van de oppervlakten, het waren voor de architecte de belangrijkste criteria bij de keuze van de gevelsteen en haar verwerking. Hoewel er slechts voor één materiaal werd gekozen voor het optrekken van de buitengevel, werd tegelijk toch gekozen voor een materiaal dat een grote waaier aan mogelijkheden bood. Dankzij het ambachtelijke bakproces vertonen de stenen veel natuurlijke kleurnuances. Een kleurenwaaier gaande van fel oranje, over rood tot donkerblauw is waarneembaar in de gevel. Voor het voorste vlak van beide volumes werd geopteerd voor een mengeling van rood en oranje-rode stenen. Voor de rest van het gebouw werd deze mengeling aangevuld met 10 % oranje en 10 % donkerrood of gesinterd gevelstenen. Deze lichtjes van elkaar afwijkende kleuren zorgen voor een subtiel onderscheid van de gevelvlakken. Om de overgang van de éne naar de andere sortering te realiseren, werden in de hoeken alle stenen in verstek gezaagd. Naast de kleur werd ook aandacht besteed aan de spel met de formaten. : het metselwerk werd in twee verschillende formaten opgetrokken ; waalformaat en dikformaat wisselden elkaar volgens een speels, doch vast schema af : 2 waalformaten – 2 waaldikformaten – 3 waalformaten – 1 waaldikformaat – 2 waalformaten – 2 waaldikformaten – 1 waaldikformaat…..enz. Verder werden de stenen in wildverband verwerkt door om de drie à vier stenen een halve steen te verwerken.

Om de ambitieuze plannen van de architecte tot een goed einde te kunnen brengen, kon zij beroep doen op de uitmuntende vakkennis van aannemer Peeters uit Kermt. Hoewel hij zich tot op heden nog steeds de complexiteit van het ontwerp herinnert, blikt hij ook nu nog tevreden terug op de uitgevoerde werken. Hij relativeert zelfs de moeilijkheidsgraad van één en ander : door zich strak aan een aantal basisregels te houden, kwam het vlotte verloop van de werkzaamheden nooit in het gedrang. Het aparte karakter van het metselwerk werd uiteindelijk eerder als een toegevoegde waarde voor de eigen vakkennis beschouwd. Een kennis waarop vandaag door de toegenomen uniformiteit van het metselwerk jammer genoeg te weinig beroep wordt gedaan.

Architect Elizabet Iglesias:

(° 15/09/66) werd geboren te Salta in Argentinië. Zij studeerde in 1990 af aan de Facultad de Arquitectura de la Universitad Nacional de Cordoba.
Zij volgde haar man richting België waar zij eerst werkte op het kantoor Formanova te Leuven. Sinds enkele jaren werkt architect Iglesias op het kantoor Delta te Hasselt.

Architect Bart Lens :

(° 1959) heeft zijn eigen kantoor in de Dr. Willemsstraat te Hasselt.

Aannemer Jos Peeters:

(°08/05/1955) startte met zijn aannemerspraktijk in het jaar 1992 en heeft zijn kantoor te Kermt, Spalbeek.